Auteur: Gerd Fenchel
Uitgegeven door Kosmos, 2000
Een groot strategisch bordspel dat zich situeert in de Renaissance.
Voor 2 - 5 volwassen spelers en/of oudere kinderen vanaf 12 jaar.
Afhankelijk van het aantal spelers duurt het 60 tot 150 minuten.
Vrij vertaald in het Nederlands door Peter
Vosters (Spelgroep Hof van Watervliet,
Brugge, België).
Schrijf je reakties en suggesties naar de webmaster
of naar Peter
zelf.
Inleiding.
Je bent een Italiaanse vorst en je
sticht twee steden. Het eerste bouwwerk in een stad is een
"Castello". In het begin wonen er in elke Castello drieduizend
mensen, die door drie kleine speelfiguren worden voorgesteld, en die
"burgers" genoemd worden.
Je opdracht als speler bestaat erin om je heerschappij uit te
breiden. Je bouwt je eigen steden uit en sticht nieuwe steden. De
basisvoorwaarde voor je uitbreiding is dat je over voldoende burgers
beschikt want elke nieuwe stadsuitbreiding moet met een burgerfiguur
bezet worden.
Je eerste opdracht is voedsel voor je burgers vinden. Daar het aantal
burgers ronde per ronde verandert ben je steeds op zoek naar meer
levensmiddelen. Voedsel krijg je wanneer je Castello's en boerderijen
naast een landbouwgebied liggen. De groei van een stad heeft echter
grenzen, enkel met behulp van een marktplein kan je stad meer dan 5
burgers herbergen. Bij 8 burgers is de volgende grens bereikt ,
tenzij men in de buurt van een rivier komt waardoor men een waterput
kan oprichten want dan pas kan je stad een onbeperkt aantal burgers
huisvesten. Een waterput zorgt immers voor de basisbehoefte
"gezondheid" van je burgers. Je burgers hebben echter steeds weer
behoefte naar meer. Zijn je burgers zelfvoldaan en breiden ze zich
uit dan zijn ze tezelfdertijd ook ontevreden. Ze eisen cultuur en
kennis en ze verlangen naar de desbetreffende gebouwen.
Eenmaal in een jaar komen de burgers samen en de "stem van het volk"
laat zich horen; daarom moet je standbeelden, kloosterscholen en
badhuizen bouwen. Wenst het volk cultuur dan zijn alle culturele
uitbreidingen ( met een witte boog) belangrijk, verlangt het volk
kennis dan zijn alle uitbreidingen van kennis (met een zwarte boog)
gewensten bij gezondheid komen gebouwen in het spel die de hygiene
(met blauwe boog ) dienen.
Is bijvoorbeeld de beslissing op cultuur gevallen dan kijken alle
burgers naar de nabijgelegen steden of er daar meer cultuur te rapen
valt. Is dit het geval dan verhuizen ze. Telkens een burger naar elke
stad die meer cultuur te bieden heeft. Onder bepaalde omstandigheden
kan dat betekenen dat je stad zeer veel burgers verliest. Zijn je
stadsuitbreidingen niet meer voorzien van burgers dan moeten ze
verwijderd worden. Is dat bijvoorbeeld een boerderij dan verlies je
levensmiddelen, hierdoor verdwijnen er nog enkele van je burgers
wegens voedseltekort. Met andere woorden een ramp voltrekt zich, je
uitbreiding loopt gevaar te mislukken.
In het kort kan men zeggen dat in " La Città" de rust voorbij
is wanneer men geburen heeft waarvan de afstand minder dan drie vrije
zeshoeken bedraagt. Wees dus op je hoede wanneer een medespeler
steeds dichterbij komt. Die voert helemaal niets goeds in zijn
schild.
Voorbereiding van het spel.
Het opbouwen van het speelbord voor
beginners en dit voor 5 spelers.
(nvdr. : op pag. 3 staat het voorbeeld van de instapversie
voor 5 spelers )
Het is aan te raden om bij het eerste maal spelen deze
startopstelling te gebruiken. De startopstellingen voor 2, 3 of 4
spelers vind je op de laatste pagina (nvdr. van de Duitse
spelregels)
I Plaats de landschappen zoals afgebeeld op het speelbord
II Iedere speler neemt zijn 2 Castello's en legt ze, overeenkomstig de afbeelding, op de velden van het speelbord. Nadien neemt elke speler nog 6 burgers en plaatst er telkens drie op elk van zijn steden.
III Voedselschijfjes nemen!
Info : Castello's brengen voedsel op! Grenst een Castello aan een landbouwgebied dan verwerft deze Castello evenveel voedseleenheden als er voedselsymbolen staan afgebeeld. Men heeft landbouwgebieden met één, twee of drie korenaren -symbolen. Ieder symbool levert één voedseleenheid op. Grenst een Castello aan twee landbouwgebieden dan ontvangt het voor beide gebieden voedsel.
Iedere speler telt dus het aantal korenaren -
symbolen en neemt de overeenkomende hoeveelheid voedingsschijfjes,
die hij open voor zich neerlegt.
Voedselschijfjes zijn geen betalingsmiddel of wat daar ook op
gelijkt. Ze dienen enkel als controle om na te gaan hoeveel burgers
een speler kan voeden.
IV De startspeler wordt bepaald. Hij krijgt het startspelers-symbool en begint het eerste speeljaar.
Het opbouwen voor gevorderde spelers (zonder afbeelding)
I Eén speler schudt de verdekte stapel met de landschappen grondig. Nadien legt hij op elk driehoekig gebied een verdekt landschapsdeel. Wanneer alle gebieden liggen worden de landschappen gedraaid. De verschillende kleur van de wegen heeft enkel betekenis wanneer men met minder dan 4 spelers speelt (zie pag.8 van de Duitse spelregels)
II Een speler begint het spel met de fase van het plaatsen. Hij neemt een van zijn Castello's en plaatst hem op een zeshoek naar keuze. Op deze Castello plaatst hij drie burgers. Grenst de Castello aan een landbouwgebied dan krijgt de speler het overeenkomend aantal voedselschijfjes.
III Vervolgens is de rechter buurman aan
beurt, dan zijn rechter buurman enz. (in tegenwijzerzin). Iedereen
plaatst een Castello en daarop de drie burgers. Iedereen krijgt de
eventuele voedselschijfjes.
Er geldt wel de volgende afstandsregel : Bij het plaatsen moet
er tussen de twee Castello's ( eigen of vreemde) minstens drie vrije
zeshoeken liggen.
IV Hebben alle spelers hun eerste Castello geplaatst dan is de laatste speler die dit deed onmiddellijk terug aan beurt. Hij plaatst zijn tweede Castello en daarop de drie burgers en neemt de eventuele voedselschijfjes. Na hem is dan zijn linker buurman aan beurt , dan zijn linker buurman enz. (nu in wijzerzin).
V De fase van het plaatsen is voorbij wanneer iedereen zijn twee Castello's heeft geplaatst. De linker buurman van hij die het laatst zijn tweede Castello heeft geplaatst is nu de startspeler.
Verloop van het spel.
Doel van het spel.
Doel van het spel is op het einde ( na 6 speeljaren) de meeste
zegepunten bezitten.
Het eigenlijke spel verloopt in speeljaren. Elk jaar bestaat uit 8
fasen :
1. Wissel van startspeler
2. Kaarten uitleggen ( stem van het volk)
3. Inkomsten uit steengroeven ( in goud)
4. Het bijplaatsen van burgers
5. Vijf politieke ronden : in elke ronde om beurt 1 kaart inzetten en
de daaraan verbonden aktie uitvoeren
6. "De stem van het volk" onderzoeken
7. Verhuis van de burgers
8. Zorg voor de burgers
1. Wissel van startspeler.
De startspeler voor het eerste jaar
ligt reeds vast. Is een speeljaar voorbij dan begint een nieuw jaar.
In het begin van een nieuw jaar wordt de linker buurman de volgende
startspeler en krijgt hij het startspelers-symbool.
2. Kaarten "Stem van het volk"
uitleggen.
In elk jaar worden 4 kaarten boven van
de stapel genomen en op de voorziene 4 cirkels gelegd. De kaart op de
donkere cirkel wordt omgedraaid de andere drie blijven verdekt
liggen.
Info : de vier kaarten vormen de stem van het volk. Iedere kaart is
negenmaal voorhanden. De kaarten beslissen welke wens de burgers elk
jaar hebben: gezondheid ( gebouwen met blauwe bogen ), cultuur (
gebouwen met witte bogen) of kennis (gebouwen met zwarte
bogen)
3. Inkomsten uit steengroeven.
Om beurt, beginnend met de startspeler,
krijgen alle spelers die één of meerdere steengroeven
aan een gebergte bezitten hun inkomsten. Voor iedere steengroeve die
een speler bezit krijgt hij 1 goudstuk. Grenst een steengroeve aan 2
gebergten dan krijgt die speler twee goudstukken.
4. Het bijplaatsen van
burgers.
Om beurt, beginnend met de startspeler,
krijgen alle spelers een vermeerdering van burgers : iedere speler
plaatst in elk van zijn steden 1 burger erbij. Deze nieuwe burgers
worden altijd in de Castello geplaatst.
Beperkingen :
Belangrijk : om de bovengrens te bepalen worden alle burgers in een stad meegeteld. De burgers in de Castello en op alle stadsuitbreidingen (gebouwschijfjes)
5. Politieke ronden 1 - 5
Overzicht.
Nu volgen er na elkaar 5 politieke ronden. In elke ronde komt iedere
speler eenmaal aan beurt. Wie aan beurt is zet
één kaart in en voert de aktie uit die op de
kaart staat beschreven. Nadien is de linker buurman aan beurt. Een
politieke ronde is gedaan wanneer alle spelers aan beurt zijn
geweest. Nadien volgt de volgende politieke ronde.
info. In de politieke ronden versnellen de spelers de uitbouw van hun stad. Hierbij gaat het om meer voedsel, meer goud maar vooral om de "aantrekkingskracht" van de eigen stad. De aantrekkingskracht wordt voorgesteld door de bogen op de gebouwschijfjes. Men heeft bogen in drie verschillende kleuren. Wit staat voor cultuur, zwart voor kennis en blauw voor gezondheid. Hoe meer bogen van een kleur een speler in een stad bezit des te groter zijn aantrekkingskracht.
In een politieke ronde kan een speler twee verschillende soorten kaarten inzetten :
Bij de keuze welke kaart een speler inzet zijn er geen beperkingen. Zo hoeft hij geen aktiekaart in te zetten en kan hij kiezen om vijfmaal een politieke kaart te gebruiken.
A . Aktiekaart inzetten.
Wie een van zijn aktiekaarten inzet,
kiest een van de drie mogelijkheden die op de kaarten staan
aangegeven en leest die duidelijk voor. Daarna draait hij de kaart om
als bewijs dat hij deze kaart reeds gebruikt heeft.
De mogelijkheden van de aktiekaart kunnen zijn :
a) Hoe wordt er gebouwd?
In principe is het bouwen heel eenvoudig! Je speelt een kaart
uit, neemt het gewenste gebouw van de stapel en plaats het op een
vrij veld dat aan het Castello of aan een ander gebouw van je stad
grenst.
- Neem 1 overtollige burger van je Castello in deze stad en plaats
hem op je nieuwe bouwwerk. Met overtollig bedoelt men dat op het
Castello, waarvan men een burger wegneemt , minstens
één burger moet blijven staan.
- Is een stapel met gebouwen opgebruikt dan wordt van de
tweelingsstapel (waarvan de rugzijde met dezelfde gebouwen bedrukt
is) de helft omgedraaid en bouwt men hiermee een tweede stapel. Het
gebouw is weer voorhanden. Zijn beide tweelingsstapels opgebruikt dan
kunnen de gebouwen van deze stapels niet meer gekozen
worden.
b) Belangrijke bouwregels.
Tips bij het bouwen :
De kosten
Eenvoudige gebouwen kosten helemaal niets! Je moet enkel een
aktiekaart uitspelen. Wil je echter met behulp van een politieke -
kaart een gebouw oprichten dan kost je dat afhankelijk veel of weinig
goudstukken (naargelang het om een middelgroot of een groot gebouw
gaat) Enkel de kaart "Grote bouwmeester " valt hierbuiten: hier moet
je ook voor een eenvoudig gebouw goud betalen.
Aangrenzende gebieden
Veel van de bouwwerken brengen slechts voordeel wanneer ze aan de
juiste gebieden liggen. Zo maakt het een groot verschil of een
boerderij aan 2 landbouwgebieden met een goede opbrengst ligt (bv.
een gebied met 2 en een met 3 korenaren, samen 5 korenaren) dan wel
aan een landbouwgebied met slechts 1 korenaar.
Verhuizen.
Zolang er tussen je stad en een stad van een andere speler drie
onbebouwde velden liggen, blijf je jou burgers behouden. Wordt de
afstand kleiner dan dreigt een verhuis van burgers wanneer je eigen
stad minder aantrekkingspunten heeft. Anderzijds wanneer je stad over
meer aantrekkingspunten beschikt kan je burgers lokken.
B Politieke - kaarten inzetten.
In plaats van een aktiekaart uit te spelen kan
men in elke politieke ronde beslissen om een van de open liggende
politieke - kaarten te nemen en hem dadelijk in te zetten.
Belangrijk : politieke - kaarten die het betalen van goud als
voorwaarde stellen mogen slechts gekozen worden wanneer de speler ook
daadwerkelijk over het nodige goud beschikt. Het is niet toegelaten
om zo'n kaart te nemen en hem te bewaren tot men voldoende goud
heeft.
Is de reservestapel opgebruikt dan worden de uitgespeelde politieke - kaarten geschud en als een nieuwe verdekte reservestapel klaar gelegd.
Bij de politieke - kaarten heeft men 2 hoofdgroepen :
Politieke - kaarten met gebouwen.
De politieke - kaarten met gebouwen kan je verkrijgen zoals
hiervoor is beschreven. De gebouwen brengen meer aantrekkingspunten
op maar ze kosten ook goud.
Belangrijk : de gebouwen met een hogere waarde kan je slechts
door middel van zo'n politieke - kaart bouwen en niet door middel van
de hoger beschreven aktiekaarten. Ook voor deze gebouwen geldt : zijn
alle gebouwen van een bepaalde soort gebruikt dan kan men zo'n gebouw
niet meer bouwen (tenzij een speler verplicht is om zo'n gebouw af te
breken)
Palazzo
Een pallazo kost 1 goudstuk en brengt 2 aantrekkingspunten
"cultuur" op.
Dom
Een Dom kost 3 goudstukken en brengt 3 aantrekkingspunten
"cultuur" op.
Universiteit
Een universiteit kost 3 goudstukken en brengt 3
aantrekkingspunten "kennis" op.
Hospitaal
Een hospitaal kost 1 goudstuk en brengt 1 aantrekkingspunt
"gezondheid" en 1 aantrekkingspunt "kennis" op.
opmerking : een hospitaal moet niet (!) aan een rivier gelegd
worden niettegenstaande het gezondheid oplevert. Daarom is een
hospitaal een bijzonder begeerd gebouw. Zie eindafrekening.
Een hospitaal vervangt echter niet het badhuis of de waterput wanneer
het gaat om de bepaling van de bovengrens van maximaal 8 burgers in
de stad.
Badhuis
Een badhuis kost 1 goudstuk en brengt 2 aantrekkingspunten "
gezondheid" op. Een badhuis moet aan een rivier geplaatst
worden.
Politieke - kaarten met akties
Grote bouwmeester
Bij deze kaart bepaalt je inzet aan goud welk gebouw je mag
oprichten :
voor 1 goudstuk een willekeurig eenvoudig gebouw (boerderij, steengroeve, kloosterschool, standbeeld, marktplein, waterput)voor 2 goudstukken een willekeurig middelgroot gebouw ( Pallazo, hospitaal, badhuis)
voor 4 goudstukken een willekeurig groot gebouw ( Dom, universiteit )
Brood en spelen
Met behulp van deze kaart kan je de aantrekkingskracht van je
stad verhogen terwijl je op een gebouw een burger in je eigen kleur
plaatst. Deze figuur brengt je een enkel extra
aantrekkingspunt op - afhankelijk van het soort gebouw waar de burger
op staat.
Belangrijk : de werking van deze kaart duurt enkel voor het
lopende speeljaar. Is het speeljaar gedaan dan moet je de burger van
je kleur terug bij je nemen en gelden de normale waarden van de
gebouwen.
Voor 0 goudstukken plaats je één burger van je speelkleur op een gebouw in je stad.
Voor 2 goudstukken plaats je twee burgers van je speelkleur op een gebouw in je stad.
Voor 5 goudstukken plaats je drie burgers van je speelkleur op een gebouw in je stad.
Een burger van je kleur zorgt ervoor dat
de waarde van het gebouw waar de figuur op staat met 1 punt
stijgt.
Plaats je deze figuur op een eenvoudig gebouw dan stijgt de waarde
van 1 naar 2. Zo is een kloosterschool met een burger in kleur 2
aantrekkingspunten kennis waard. Plaats je de figuur op een Palazzo
dan stijgt de waarde van 2 naar 3.
Bij het plaatsen op een hospitaal moet je aangeven welke waarde er
tot 2 stijgt; kennis of gezondheid.
Plaats je 2 of meer burgers op een gebouw dan verhoogt elk figuur de
waarde van het gebouw met 1. Zet je een andere kaart "brood en
spelen" in dan mag je de burger in je kleur ook bij een reeds
ingezette figuur plaatsen.
Vergeet niet : De burgers in kleur tellen niet als burgers!!!
Ze moeten ook niet gevoed worden en ze mogen ook niet meegerekend
worden alsof het om "echte" burgers gaat.
Gouden tijden.
Met behulp van deze kaart krijg je bijkomende burgers.
Voor 0 goudstukken plaats je 1 burger in een van je steden.
Voor 2 goudstukken plaats je 2 burgers in een van je steden ( verdelen is niet toegelaten)
Voor 5 goudstukken plaats je 3 burgers in een van je steden ( verdelen is niet toegelaten)
Info : met bijkomende burgers kan je de uitbouw van je stad bespoedigen maar je mag niet vergeten dat je deze burgers ook moet voeden.
Rijke oogst.
Met deze kaart verdubbelt men de voedselproductie van een van je
eigen boerderijen in een speeljaar.
Neem een burger van je kleur en plaats hem op een boerderij en
dan nog het liefst op een die het meeste voedsel produceert. Is dat
bijvoorbeeld een boerderij die voor 4 voedseleenheden staat dan mag
je bij de volgende fase "verzorging van de burger"(zie verder) 4
bijkomende voedseleenheden nemen. De kaart "rijke oogst " mag echter
niet tweemaal voor dezelfde boerderij gebruikt worden.
Belangrijk : is het speeljaar voorbij dan moet je de burger
van je kleur terug bij je nemen en gelden de normale waarden van de
boerderijen.
Voeling met de burger.
Met deze kaart kom je iets meer te weten over de "wens van het
volk".
Je mag 2 van de verdekte kaarten "stem van het volk" kiezen en
bekijken (slechts jij alleen!) Leg de beide kaarten verdekt op hun
zelfde plaats terug.
Info : hierdoor ken je 3 van de 4 kaarten die de
"stem van het volk " voorstellen en kan je hierdoor ook je
bouwmaatregelen aanpassen.
Voor 2 goudstukken mag je alle kaarten van de "stem van
het volk" bekijken. Je moet wel vooraf zeggen of je 2 of 3 kaarten
wil bekijken.
Einde van een politieke ronde van een
speler.
Heeft een speler die aan beurt is een kaart ingezet en de
bijbehorende aktie uitgevoerd dan is zijn deel van deze politieke
ronde gedaan. Nu is de linker buurman aan beurt vervolgens zijn
linker buurman enz.
Einde van een politieke ronde.
Hebben alle spelers een politieke ronde beëindigd dan
eindigt deze fase. Nu moeten alle spelers 5 verdekte (ingezette )
kaarten voor zich liggen hebben.
Dan gaat men verder met de volgende spelfase : de "stem van het volk"
spreekt
6. Het bepalen van de "stem van
het volk".
De 3 verdekte kaarten stem van het volk
worden omgedraaid. Alle 4 de kaarten drukken de wens van het volk
uit. Dit kan cultuur, kennis of gezondheid zijn.
- tonen 2 kaarten dezelfde wens en de beide overige kaarten elk een
andere, dan is de dubbel voor handen zijnde wens gewild.
- tonen 3 of 4 kaarten de gelijke wens dan geldt deze
wens.
In de volgende fase " verhuis " zullen onder bepaalde omstandigheden burgers zich naar een stad begeven die volgens hun wens meer te bieden heeft ( meer bogen dus ook meer aantrekkingskracht)
7. Verhuis van burgers.
Om beurt onderzoeken nu alle spelers of
hun burgers wensen te verhuizen. Men begint met de
startspeler.
a) De speler bekijkt de steden van zijn koninkrijk.
- tussen de steden van een speler geldt er in principe geen verplaatsing.
- er is ook geen verplaatsing wanneer tussen zijn stad en de steden van zijn medespelers een afstand is van 3 of meer vrije velden. De stad heeft dan geen buren.
- is de afstand daarentegen kleiner (slechts 2 of enkel 1 leeg veld) dan is een verhuis uit een naburige stad mogelijk.
b) Wanneer een verhuis mogelijk is zal de speler, die aan beurt is, nagaan of hij van de, door de "stem van het volk", bepaalde wens (cultuur, kennis of gezondheid ) meer aantrekkingspunten in zijn stad heeft dan de nabijgelegen stad.
- heeft hij meer aantrekkingspunten dan krijgt hij uit de nabijgelegen stad 1 burger die hij op zijn Castello plaatst.
- Heeft een stad van een speler in vergelijking met meerdere nabijgelegen steden een meerderheid dan krijgt hij van elke stad een burger.
Voorwaarde : enkel de stad kan extra burgers huisvesten ( hou rekening met de toegelaten hoeveelheid). Kan een stad een nieuwe burger niet huisvesten dan gaat deze terug naar de voorraad.
- Wanneer men een burger moet afgeven dan beslist men zelf van welk gebouw men een burger verwijderd. Het eenvoudigst om te beslissen is wanneer men van zijn Castello overtollige burgers kan verwijderen. In dit geval zorgt een verwijdering niet voor schade. In het andere geval wanneer men geen overtollige burger over heeft kan dit een gebouw kosten
Uitzondering : Heb je bij het bepalen
van de "stem van het volk" twee wensen als gelijkwaardig bestemd
(telkens twee gelijke kaarten) dan gelden beide wensen.
Wie aan beurt is beslist voor elk van zijn steden apart welke van de
twee wensen hij verkiest. Deze wens ( cultuur, kennis of gezondheid)
blijft dan gelden voor alle nabijgelegen steden van deze stad.
Heeft een speler bijvoorbeeld drie steden en het volk verlangt
cultuur en gezondheid dan kan hij bv. voor twee steden cultuur en
voor een stad gezondheid kiezen.
Daar alle spelers in wijzerzin aan beurt komen moet elk van hen
beslissen welke wens voor welke van zijn steden zullen
gelden.
Vb. De "stem van het volk " heeft voor gezondheid en cultuur gekozen. Speler A heeft voor zijn 1ste stad gezondheid gekozen omdat deze stad qua gezondheid sterker staat dan de nabijgelegen stad van speler B. A neemt uit de stad van speler B een burger weg en plaatst hem op zijn Castello . Is nu speler B aan beurt en kiest hij voor cultuur - zijn stad is hier sterker in - dan neemt hij van speler A een burger weg.
- Belangrijk : het wegnemen van leegstaande
gebouwen!
Hebben alle speler de verhuis en de verplaatsing van burgers
beëindigd dan moet elke speler al zijn gebouwen waar geen enkele
burger op staat verwijderen (terug in de voorraad).
Het verwijderen moet steeds van buiten naar binnen gebeuren (naar het
Castello). Eerst moet men een gebouw verwijderen dat aan de
buitenkant ligt, het verwijderen van gebouwen midden in een stad is
niet toegelaten.
- Bestaat een stad slechts uit een Castello en wordt hiervan de
laatste burger verwijderd dan moet ook het Castello verwijderd worden
( terug naar de bezitter)
- Wie een boerderij wegneemt moet ook de overeenkomende
voedselschijfjes afgeven. Vòòr het verwijderen van
gebouwen mag men eigen burgers uit zijn stad willekeurig verplaatsen.
Zo heeft de speler de mogelijkheid om gebouwen, die aan de buitenkant
liggen maar voor hem erg waardevol zijn, redden van de
ondergang.
8. De zorg voor de burgers.
Om beurt , beginnend met de
startspeler, tellen alle speler hun burgers en hun
voedseleenheden.
- Heeft een speler minstens evenveel voedseleenheden als burgers dan
zijn allen gevoed.
Info : alle voedseleenheden van een speler worden
verzameld en zogezegd over al zijn burgers verdeeld. De herkomst van
de voedseleenheden speelt dus geen rol.
- Heeft een speler meer burgers op het speelbord staan dan wat
hij aan voedseleenheden voor zich liggen heeft, dan moet hij de
overtollige burgers wegnemen en terug in de voorraad leggen. Deze
burgers zijn tengevolge de hongersnood gestorven.
- Belangrijk : Zijn er hierdoor nogmaals gebouwen die geen
burger meer huisvesten dan moeten deze gebouwen ook verwijderd
worden. Hou rekening met bijkomende voedseleenheden door de kaart
"rijke oogst".
Straf omdat men burgers verwijderd
heeft.
Normaal mag een speler in elke politieke ronde 1 kaart inzetten -
bij 5 politieke ronden dus 5 kaarten!
- Zijn slechts burgers van één speler verwijderd dan
mag deze speler in het volgende speeljaar slechts 4 aktiekaarten
inzetten.
- Deze speler moet in het volgende speeljaar ( in zijn eerste
politieke ronde ) een van zijn aktiekaarten verdekt ( gebruikt ) voor
zich neerleggen. Hij kan slechts 4 kaarten in dit speeljaar
inzetten.
Einde van een speeljaar.
Hiermee is een speeljaar
beëindigd. De vier openliggende kaarten van de "stem van het
volk" worden opzij gelegd (zichtbaar) en vormen de aflegstapel.
Ieder speler legt de politieke - kaarten die hij verdekt voor zich
liggen had op de aflegstapel.
De drie aktiekaarten blijven bij de eigenaar. De aktiekaarten worden
omgedraaid (zichtbaar) en kunnen in het volgende speeljaar weer
ingezet worden.
Alle spelers die burgers van hun kleur hebben ingezet moeten deze
figuren terug nemen in de eigen voorraad.
De volgende speler begint.
Het bijzondere zesde speeljaar.
In het laatste speeljaar mogen de spelers de politieke kaart "
rijke oogst" niet meer inzetten om het voeden van de bevolking veilig
te stellen.
Einde van het spel
Het spel eindigt na zes speeljaar.
Opmerking van de 27 kaarten "stem van het volk" blijven er nog
drie over.
Waardering
Hij met de meeste zegepunten wint. Bij gelijkheid beslist het hoogste aantal goudstukken over de zege.
nvdr. op pagina 7 van de Duitse spelregels
staat een vb. van het verloop van een stadsuitbreiding.
Op pag. 8 staat
Speelmateriaal
piet.notebaert@pandora.be
Date Last Modified: 18-06-2000
© Deze pagina is onderdeel van de vzw Vlaams
Spellenarchief