Auteur: Wolfgang Kramer en Richard Ulrich
Uitgegeven door Hans Im Gluck, 1998
Een geraffineerd, strategisch legspel voor 2- 4 spelers vanaf 12
jaar
![]()
"Op weg naar nieuwe gebieden!" zo heet het voor de fans van EL
GRANDE
Laat het Spaanse vasteland achter je en ontdek nieuwe werelden! Bezet
met je Caballero's regio's, eilanden en watergebieden. Rijkdom aan
vis en bodemschatten worden voor de eersten in zegepunten omgezet.
Door het aanleggen van kaartjes ontstaan verschillende grote land en
watergebieden. De spelers spelen kaartjes uit waarmee ze een aantal
Caballero's in de regio kunnen brengen, men koopt kastelen om ze te
beschermen en men plaatst schepen om handel en visvangst te doen. Dit
alles met het doel om na twee waarderingen het meeste zegepunten te
behalen. De uitbreiding wordt onmiddellijk met El Caballero
meegegeven! Met de Alkalden worden regio's toegeëigend en met je
Grande zorg je voor een onneembare burcht.
"Ik knielde neer toen ik vaste grond onder de voet had en dankte God terwijl ik de grond kuste." Na een maandenlange gevaarlijke reis, een gevecht met de zee, de wind, muiterij en knagende twijfel landde Christoffel Colombus in de Antillen op het eiland El Salvador. Hij was er rotsvast van overtuigd dat hij aan de oostkust van Indië was aangekomen. Hij had echter een nieuwe deel van de wereld ontdekt. De nieuwe wereld : Amerika.
Spelmateriaal :
Doel van het spel.
Door het leggen van gebiedskaarten ontstaan verschillende
regio's en watergebieden. De spelers leggen hun Caballerokaarten aan
de gebiedskaarten en brengen op deze wijze Caballero's in de regio's.
De spelers kopen kastelen en schepen voor de watergebieden. Wie bij
een waardering de meeste (bij 3 - 4 spelers ook de tweede meeste)
Caballero's in een regio bezit, krijgt hiervoor ontwikkelingspunten.
De punten verhogen naargelang de regio's groter zijn. Naargelang het
watergebied groter is brengt het schip ook meer ontwikkelingspunten
op. Alle ontwikkelingspunten worden op een "scoreblaadje" genoteerd.
Wie op het einde de meeste ontwikkelingspunten bezit is "El
Caballero".
Voorbereiding.
Het Hof
Je neemt een Caballerokaart uit je voorraad en legt deze
kaart zo voor je neer dat het getal "5" het dichtst bij jou ligt. Dit
is het aantal Caballero's waarmee je start aan je "Hof". Wanneer je
tijdens het spelverloop Caballero's van je Hof moet wegnemen of
toevoegen dan draai je een of meerdere Caballerokaarten op zo'n wijze
dat de som van de getallen die naar jou wijzen, steeds het aantal
Caballero's, die aan je Hof aanwezig zijn , voorstellen. Wie geen
enkele Caballero in zijn Hof heeft moet de Caballerokaarten die voor
hem liggen terug in de voorraad leggen. (zie fig. pag.2)
De machtkaarten
De machtkaarten tonen in de hoeken een getal (=
belangrijkheid van de kaart) en in het midden een aantal Caballero's
(= hoofden). De belangrijkheid bepaalt de beurt volgorde. Wie de
machtkaart met het hoogste getal uitspeelt is als eerste aan beurt.
Het aantal Caballero's in het midden van een kaart bepaalt de
aanvulling van Caballero's aan het eigen Hof. De machtkaart met de
waarde "9" heeft een bijzondere betekenis : Men mag in een beurt 2
gebiedskaarten kiezen en aanleggen.
Verloop van het spel
Het spel bestaat uit 7 ronden. Na de 4de en de 7de ronde
volgt een waardering. Elke ronde verloopt identiek en begint met het
uitspelen van een machtkaart.
Het uitspelen van een machtkaart.
Iedere speler speelt (in wijzerzin) om beurt een machtkaart uit.
In de eerste ronde begint de jongste speler. Vanaf de 2de ronde
begint steeds die speler die in de vorige ronde als laatste aan beurt
was.
Daar de beurt van spelen in een ronde bepaald wordt is het dus niet
toegelaten om een machtkaart met een gelijke waarde uit te spelen.
Wie de hoogste machtkaart heeft uitgespeeld is als eerste aan beurt.
Enkel nadat die zijn beurt voltooid heeft is de speler met de tweede
hoogste machtkaart aan beurt enz... op het einde van zijn beurt legt
de speler zijn machtkaart op een aflegstapel. Voor elke ronde wordt
een eigen stapel gemaakt, die uit zoveel kaarten bestaat als er
spelers zijn. Op die manier weten de spelers steeds in welke ronde
men zich bevindt.
Een speelbeurt
Wie aan beurt is voert de volgende acties in een
willekeurige volgorde uit. Enkel het aanleggen van een gebiedskaart
is verplicht, de andere acties zijn vrijblijvend.
1. De aanvulling : Caballero's in het eigen Hof, overeenkomstig
het aantal hoofden op de uitgespeelde machtkaart, toevoegen.
2. Eén gebiedskaart kiezen en volgens de aanlegregels
uitspelen (MOET GEBEUREN)
3. 1 - 2 Caballerokaarten aanleggen respectievelijk vermeerderen
4. 1 - 2 Schepen kopen (kostprijs = 2 Caballero's per schip)
5. 1 - 2 Kastelen kopen (kostprijs = 1 Caballero per kasteel)
6. Caballerokaarten , schepen van het bord terugbrengen naar zijn Hof
(geen onkosten)
7. Schepen, kastelen van de ene kaart naar een andere verplaatsen en
schepen vanuit zijn Hof inzetten (kostprijs = telkens 1
Caballero)
De afzonderlijke acties.
1. De aanvulling
De uitgespeelde machtkaart geeft aan, hoeveel Caballero's
gezamenlijk in hun Hof komen.
2. Gebiedskaarten aanleggen
Wanneer je aan beurt bent, kies je één van de
openliggende gebiedskaarten uit en leg je deze kaart aan. Wanneer je
de machtkaart met de waarde "9" uitgespeeld hebt, leg je 2
gebiedskaarten aan. Bij het aanleggen gelden de volgende regels:
3. Caballerokaarten aanleggen
Caballerokaarten hebben op de voorzijde de getallen 1 tot 4 en op
de rugzijde 5 tot 8. Dit betekent dat men hoogstens 8 Caballero's in
het spel kan brengen met één enkele kaart. Men kan per
beurt 0,1 of 2 eigen Caballerokaarten aanleggen en dit weliswaar aan
een willekeurige zijde van een willekeurige gebiedskaart. In plaats
van het aanleggen van een Caballerokaart kan men ook een reeds
aangelegde Caballerokaart draaien of omkeren om zo het eigen aantal
Caballero's te veranderen.
Het aanleggen van een Caballerokaart aan een landgebied.
Door het aanleggen van een Caballerokaart aan een landgebied
worden de Caballero's in de regio gebracht. De zijde van de
Caballerokaart die aan de landzijde van een gebiedskaart ligt, geeft
aan hoeveel Caballero's van een bepaalde speler in deze regio
aanwezig zijn.
(zie Vb. pag.3)
De startspeler (helder) heeft een Caballerokaart op zo'n wijze aan
een gebiedskaart aangelegd, dat het getal "2" naar de regio wijst.
Hij heeft dus 2 Caballero's in deze regio en moet het aantal
Caballero's in zijn Hof met 2 verminderen.
De volgende speler (donker) breidt de regio uit met een nieuwe kaart.
Hij besluit om 4 Caballero's in deze regio onder te brengen om zo de
meerderheid te bekomen. Hij legt zijn Caballerokaart op zo'n wijze
aan dat hij tevens een toegang tot het water heeft. Vervolgens
vermindert hij zijn Caballero's in het Hof met 4. (Het zijn immers
enkel die Caballero's die grenzen aan het land en niet de Caballero's
die aan het water grenzen die tellen)
Wanneer helder in zijn volgende beurt opnieuw de meerderheid wil
terugwinnen, kan hij een ander Caballerokaart aan deze regio
aanleggen of zijn eerste kaart door draaien of omkeren verhogen.
Wanneer je in de loop van het spel meerdere Caballerokaarten aan
een zelfde regio hebt aangelegd worden de Caballero's opgeteld.
Wanneer je een Caballerokaart aan een regio wil leggen of wil
verhogen, waar reeds Caballerokaarten van je medespelers liggen, moet
de gezamenlijke waarde van je Caballero's verschillen van deze van de
gezamenlijke waarde van elke andere medespeler zodat er zonder
discussie kan vastgesteld worden wie welke rangvolgorde inneemt. Bv.
Helder heeft 2, Donker 4 Caballero's in een zelfde regio. Wanneer je
nu met een derde kleur ook Caballero's in deze regio wil onderbrengen
mag dit echter geen 2 of 4 stuks zijn. Plaats je 5 Caballero's dan
neem je de eerste rang in, plaats je slechts 1 Caballero dan heb je
rang 3. Plaats je echter 2 Caballerokaarten in deze regio, dan is de
som van die Caballero's verschillend. Zo kan je bv. een
Caballerokaart met 4 en een kaart met 1 aanleggen. Zo heb je toch nog
5 Caballero's in deze regio. Deze regel geldt enkel bij het aanleggen
of verhogen van Caballerokaarten. Dit geldt niet voor de ander acties
zoals het wegnemen van een Caballerokaart waardoor men een gelijk
aantal Caballero's in een regio kan bekomen.
Het aanleggen van een Caballerokaart die zowel aan land als
aan water grenst.
Wanneer je een Caballerokaart op zo'n wijze aanlegt dat het
zowel aan land, als aan water grenst, moet je steeds enkel zoveel
Caballero's betalen als er aan het land grenzen.
Het aanleggen van een Caballerokaart die enkel aan water
grenst.
Wanneer je een Caballerokaart zo aanlegt dat het enkel aan
het water grenst, dan moet je steeds de zijde met de 1 - 4
Caballero's kiezen. Om het even hoeveel Caballero's aan het water
grenzen je moet steeds 1 Caballero van je Hof inleveren. Als dan
later in de loop van het spel door het normaal aanleggen van
gebiedskaarten deze Caballerokaart aan land grenst, dan hoef je
daarvoor geen andere Caballero's te betalen.
Vb. 1 pag.4 :
Helder heeft aanvankelijk zijn Caballerokaart aan water gelegd. In
de loop van het spel komt aan zijn "4" een gebiedskaart. In deze
regio heeft hij nu 4 Caballero's, niettegenstaande hij slechts 1
Caballero uit zijn Hof heeft verwijderd voor het aanleggen van zijn
kaart aan water. Door het aanleggen van een gebiedskaart hebben nu 2
spelers in deze regio elk 4 Caballero's. Dit is toegelaten omdat de
gelijkheid niet door aanleggen of verhogen van de Caballero's is
bekomen.
Het wegnemen van een Caballerokaart.
Een Caballerokaart kan gedurende het ganse spelverloop
slechts eenmaal aan land grenzen, ze kan daarentegen wel meerdere
waterzijden raken. Een Caballerokaart die meermaals aan land zou
liggen mag NIET gelegd worden. Wanneer een regio op zo'n wijze wordt
uitgebreid dat een reeds aanliggende Caballerokaart met 2 zijden aan
land grenst, dan moet deze Caballerokaart weggenomen worden en
teruggegeven worden aan zijn eigenaar, die de kaart bij zijn voorraad
legt. Hij heeft zijn Caballero's en zijn schip (zie schepen kopen) op
deze kaart verloren maar mag later deze Caballerokaart terug
inzetten. De schepen gaan terug naar de algemene voorraad.
(Zie Vb.2 pag.4) Wanneer het met het pijltje aangeduide
gebiedskaartje aangelegd wordt, moet helder zijn Caballerokaart terug
in zijn voorraad nemen. Zijn 4 Caballero's zijn hierbij verloren. De
Caballerokaart kan hij in een volgende beurt terug inzetten.
Het aantal Caballerokaarten is beperkt.
Wanneer je aan je Hof en als voorraad slechts over één
Caballerokaart beschikt, dan kan je onder normale omstandigheden je
hoeveelheid Caballero's aan je eigen Hof niet meer vermeerderen. Op
het einde van het spel kan je je laatste Caballerokaart aan een
gebiedskaart aanleggen. Wanneer tijdens het spel je voorraad
Caballerokaarten krap wordt moet je overleggen of je niet een of
andere Caballerokaart terug bij je voorraad wilt voegen.
4. Schepen kopen.
In ruil voor 2 Caballero's van je Hof verwerf je een schip. Dat
schip legt men op een eigen Caballerokaart die aan water grenst en
wel direct op het Caballerogetal aan de waterzijde (dit getal is van
geen belang).
Met het schip voer je handel en vang je vis en daarom krijg je bij
een waardering ontwikkelingspunten. Het aantal ontwikkelingspunten
hangt tevens af van de grootte van het watergebied (= het aantal
kaarten) waar het schip aanligt. Zo kan men op elke zijde van zijn
Caballerokaart die aan water grenst max. 1 schip plaatsen. Aan een
watergebied kunnen meerdere schepen - van verschillende spelers -
aanwezig zijn. Bij een waardering krijgt ELK schip een
ontwikkelingspunt.
(Vb. pag.5) Helder heeft drie Caballero's in een regio, die uit 2
kaartjes bestaat en hij voert zeehandel in een watergebied dat uit 4
kaartjes bestaat.
5. Kastelen kopen.
In ruil voor 1 Caballero van je Hof kan je een kasteel kopen. Je
neemt dit kasteel uit de algemene voorraad en legt het in het midden
van je Caballerokaart. Op elke Caballerokaart kan max.1 kasteel
geplaatst worden.
Het kasteel beschermt je Caballero's en schepen op deze kaart.
Wanneer deze Caballerokaart teruggenomen dient te worden, omdat het
meermaals aan land grenst, dan krijg je het aantal Caballero's, die
voor de wegname aan deze regio aanlagen, terug in je Hof. Schepen op
deze kaart komen eveneens in je Hof terecht en kunnen van daaruit,
zonder dat men ze opnieuw moet kopen, aan de kostprijs van 1
Caballero per schip, terug ingezet worden. De kastelen daarentegen
moet je terug afgeven en in de algemene voorraad terugleggen.
6. Caballerokaarten van tafel terug in je voorraad nemen.
Dit kan en tactische belangrijke zet zijn, die je om volgende
reden gebruikt:
Bij het terugnemen van een eigen Caballerokaart van de tafel naar
je eigen voorraad verlies je in elk geval die Caballero's die aan
land grenzen. Stond er een schip op deze kaart dan kan je dit in je
Hof plaatsen. Bevindt er zich een kasteel op het Caballerokaartje dat
je van plan bent weg te nemen, dan moet je dit kasteel afgeven maar
komen de caballero's, die aan land grenzen, wel terug in je Hof.
(Vb. pag 5)
Het wegnemen van een vreemde Caballerokaarten door het
terugnemen van een eigen Caballerokaart.
Donker neemt zijn Caballerokaart terug en verliest hierbij 1
Caballero. Aansluitend legt hij een gebiedskaart, dat 3 landgrenzen
heeft, op zo'n wijze in de ontstane opening dat hierdoor beide
heldere Caballerokaarten teruggenomen moeten worden.
Het uitbouwen van een eigen gebied door het terugnemen van
een eigen Caballerokaart.
Helder neemt zijn Caballerokaart terug, dit kost hem
niets, maar zijn Caballero's is hij wel kwijt. Nadien legt hij een
nieuwe gebiedskaart op de plaats van de teruggenomen Caballerokaart.
Aansluitend legt hij de Caballerokaart die hij net voordien genomen
had terug aan met 1 Caballero. Helder heeft met deze zet en door het
betalen van één Caballero zijn gebied uitgebreid en zo
de waarde doen stijgen.
7. Eigen schepen en kastelen verplaatsen.
Wanneer je schepen of kastelen op de speeltafel op andere kaarten
plaatst, kost dit 1 Caballero per verplaatsing. Schepen kan men ook
gratis naar zijn Hof brengen en later of in dezelfde beurt door het
betalen van 1 Caballero opnieuw inzetten.
Een nieuwe ronde
Wanneer alle spelers in een ronde (in de volgorde van de
belangrijkheid van de machtkaarten) aan beurt zijn geweest, begint de
volgende ronde.
De nog openliggende, niet gekozen gebiedskaarten blijven op de tafel
liggen. Men draait opnieuw zoveel kaarten van de reservestapel om tot
er weer 5 open liggen. De speler die in de vorige ronde het laatst
aan beurt was mag nu de nieuwe ronde beginnen en speelt een van zijn
machtkaarten uit. De andere spelers volgen in wijzerzin. Wie de
hoogste kaart heeft uitgespeeld komt het eerst aan beurt in deze
nieuwe ronde enz...
Waardering
Na de 4de ronde vindt de eerste waardering plaats. Op het
einde van het spel, de 7de ronde, heeft men de 2de waardering. Om te
weten in welke ronde men zit worden de machtkaarten van elke ronde
als een stapeltje op tafel gelegd. Als er 4 stapeltjes volledig zijn
grijpt de eerste waardering plaats. Bij de waardering krijgt men
ontwikkelingspunten voor elke regio en voor elk schip. De punten van
de regio's worden verdubbeld wanneer men de 1ste in rang is (= de
machtigste).
Alle ontwikkelingspunten worden op een scoreblaadje genoteerd.
Waardebepaling van de regio's.
Hij die de meerderheid aan Caballero's (= 1ste rang) in een regio
bezit, krijgt zoveel ontwikkelingspunten als het aantal kaarten waar
de regio uit bestaat, plus 1 extra punt per goudstuk in deze regio.
Deze punten worden enkel verdubbeld voor de machtigste.
Bij 3 - 4 spelers (dit geldt niet bij 2 spelers) ontvangt de 2de in
rang ook ontwikkelingspunten zonder dat ze verdubbeld worden. Is er
een gelijkheid voor de eerste plaats dan bekomen de spelers de punten
van de tweede plaats. Bij gelijkheid voor de tweede plaats krijgen de
betreffende spelers geen punten.
Waardebepaling van de schepen.
Voor elk schip bekomt de speler evenveel ontwikkelingspunten als
het watergebied waar het op staat groot is (= aantal kaarten met
water). Voor elke vis krijgt men nog 1 punt extra. Bij schepen gaat
het niet om de meerderheid. Dit betekent dat alle spelers die met een
schip aan een zelfde watergebied liggen een gelijk aantal punten
bekomen. Wie met meerdere schepen aan een watergebied ligt krijgt
voor elk schip het puntenaantal.
Einde van het spel.
Het spel eindigt na de 7de ronde, dus na de 2de
waardering. Winnaar is hij die na het optellen van de punten van de
twee waarderingen het meeste punten bezit.
(Vb. pag.6)
Op de afbeelding gaat het om 3 regio's en 3 watergebieden.
Regio 1 : bestaat uit 5
kaarten met eenmaal goud, heeft dus de waarde van "6". Helder heeft
in deze regio 7 Caballero's (= 1ste rang) en donker 1. Bij de
waardering bekomt Helder :12 punten. Donker krijgt niets als men met
twee speelt, bij 3 - 4 spelers krijgt hij nog 6 punten.
Regio 2 : bestaat uit 1 kaart met goud. Waarde
van deze regio = 2. Donker krijgt 4 punten , helder 2 punten (bij 3 -
4 spelers)
Regio 3 : Donker krijgt 2 punten
Watergebied 1 : (Links boven) Donker krijgt 2
punten (1 kaart en 1 vis)
Watergebied 2 : Er zijn geen schepen dus ook
geen punten.
Watergebied 3 : (Rechts onder) Helder krijgt 4
punten (3 kaarten en 1 vis)
EL CABALLERO UITBREIDING.
De basisregels blijven maar worden door de uitbreidingsregels vervolledigd. In de uitbreiding wordt er gespeeld met de "Grande" en de "Alkalden" (=Hoofd der gemeente). Het spel duurt nu 10 ronden en er zijn 3 waarderingen, na de 4de, de 7de en de 10de ronde.
Voorbereiding:
Speelbeurt :
De acties van het basisspel blijven maar er komen volgende
acties bij :
Alkalden plaatsen.
Door het aantal Caballero's aan je Hof met één te
verminderen mag je één van je 5 Alkalden op een
"ingesloten gebied" plaatsen. Hiermee heb je de regio
toegeëigend en bekom je punten bij een waardering. Een regio is
een "ingesloten gebied" wanneer er geen enkele Caballerokaart meer
kan aangelegd worden. In zo'n "ingesloten gebied" kan er slechts
één Alkalde staan.
Voor een "ingesloten gebied" krijgt men dubbele punten, voor een
"ingesloten watergebied" waar men 1 Alkalde en één
schip heeft gelegd krijgt men de gewone punten. Een "ingesloten
watergebied" kan slechts één Alkalde en
één schip bevatten.
(Fig. pag. 7)
Een speler die in deze "ingesloten" regio 1 Alkalde geplaatst
heeft, neemt de eerste plaats in dit gebied in. Hij bekomt bij een
waardering 6 punten, nl. 2 voor de regio, 1 voor het goud = 3 punten,
dubbel = 6 punten.
Wanneer je in dit "ingesloten" watergebied 1 Alkalde en 1 schip plaatst, krijgt men bij een waardering 3 punten (= de grootte van het watergebied).
De Grande plaatsen.
Door het afgeven van 2 Caballero's kan men zijn Grande plaatsen
op een Caballerokaart.
De Grande heeft de volgende invloed :
Men kan de Grande op 2 manieren inzetten :
(Fig. pag.8)
Je hebt daarnet een Caballerokaart met een Grande aangelegd. Deze
Caballerokaart grenst aan 3 landen. Je betaalt hiervoor 4 Caballero's
(het hoogste aantal dat aan land grenst). Je Grande heeft nu invloed
op 2 regio's. In regio 1 ben je met 4 Caballero's vertegenwoordigd.
In regio 2 met 2 + 1 = 3 Caballero's. Wanneer je bij een waardering
in beide regio's de eerste plaats bezit dan krijg je voor de regio 1
: 1 x 2 = 2 punten en voor regio 2 : 4 x2 =8 punten.
Men kan zijn Grande ook op een andere eigen Caballerokaart verplaatsen (kostprijs : 1 Caballero) maar dit kan je slechts eenmaal per beurt doen. Wanneer je zoals in het vorige voorbeeld je Grande verplaatst dan moet je onmiddellijk de Caballerokaart wegnemen daar ze immers met meer dan één zijde aan land grenst. De Caballero's gaan verloren, tenzij ze beschermd zijn door een kasteel. In dit geval wordt het hoogste aantal Caballero's die met een zijde aan land grenzen naar hun Hof terug gebracht. In beide vb. zijn dit er 4 (vb hiervoor) respectievelijk 8 (vb hieronder). Het kasteel moet men afgeven.
(Vb. fig. pag.8)
Helder is als laatste aan beurt voor de waardering. Hij heeft aan
zijn Hof nog 1 Caballero en wil deze regio terugwinnen. Hij
verplaatst met zijn laatste Caballero zijn Grande op een willekeurige
andere Caballerokaart, neemt zijn Caballerokaart (waar de Grande op
stond) terug. Hij krijgt bij het afgeven van zijn kasteel 8
Caballero's aan zijn Hof en legt deze 8 Caballero's dadelijk terug
aan (zie pijl). Hierdoor heeft helder 16 en donker slechts 15
Caballero's in deze regio.
Waardering.
De waarderingen verlopen zoals in het basisspel. Hierbij
komen enkel nog de punten voor de "ingesloten gebieden" van land en
water.
![]()
Date Last Modified: 08-12-1998
© Deze pagina is onderdeel van de vzw Vlaams
Spellenarchief