Bosworth

Auteur: Mark Alan Osterhaus
Uitgegeven door OUT of the BOX games, 1998
Een kaart -bordspel voor 2 tot 4 spelers, waarbij de kaarten zich over het speelbord verplaatsen net als de stukken op een schaakbord.

Het spel dat je reeds kunt spelen.

Voorwoord.
De geschiedenis van Bosworth
"A hourse, a hourse, my kingdom for a hourse!" Richard de III.

Het jaar 1485. De slag om Bosworth, een van de belangrijkste gevechten ooit gevoerd op Engelse bodem, was het beslissende gevecht dat een einde maakte aan de langdurige "Rozen-oorlog".
Engeland was gedurende 30 jaar in een burgeroorlog verwikkeld. De huizen Lancaster en York vochten immers om de controle over het land. Daar beiden een roos in hun wapenschild voerden - een rode roos voor Lancaster en een witte roos voor York - werd deze oorlog beter bekend als de "Rozen-oorlog"
Op het slagveld van Bosworth versloeg Henry Tudor en zijn Lancasters leger het huis van York. Hierdoor werd Richard de laatste Engelse koning die stierf in een gevecht. Henry eiste de kroon op en bestuurde het herenigde rijk als Henry de VII.

William Shakespeare beschreef dit gevecht in zijn stuk "Richard de III"

Wat zit er in de doos?
De speelkaarten : de 64 kaarten worden in vier verschillende kleurensets van elk 16 kaarten verdeeld . Elke speler kiest een kleur dat zijn koninkrijk vertegenwoordigt.
Elke set van 16 kaarten bestaat uit : 1 koning, 1 koningin, 2 lopers, 2 torens , 2 paarden en 8 pionnen.
De kaarten bewegen en slaan net zoals de schaakstukken die als een silhouet achter de figuren staan. Wanneer je weet hoe je moet schaken ben je nu al in staat om te spelen. Weet je het echter niet dan kijk je maar verder na de spelregels. 

Het speelbord
Het speelbord stelt Bosworth voor waar alle acties plaats grijpen. Elke speler start vanaf de vakjes van zijn kamp die hij op de rand van het bord terugvindt. De vier vakjes in de hoeken worden niet gebruikt in het spel.

Doel van Bosworth.
Het doel is om je tegenstander(s) te elimineren door hun koning(en) te vangen.

Het opstellen van het spel

1. ontvouw het speelbord
2. verdeel de kaarten in sets van 16 kaarten van eenzelfde kleur. Kies een kleur dat je koninkrijk vertegenwoordigt.
3. Kies een van de vier kampen langs de rand van het speelbord. De keuze hangt af van het aantal spelers die meespelen (zie tek.) Bij het spelen met twee of drie spelers leg je de ongebruikte kaarten omgekeerd op de ongebruikte velden van het vrije kamp. Deze vakjes worden niet gebruikt tijdens het spel.
4. plaats een van je pionnen zichtbaar op elk vak van je kamp
5. schud de overblijvende 12 kaarten en leg ze omgekeerd als een reservestapel
6. trek nu vier kaarten en neem ze in je hand
7. kies een startspeler en speel vervolgens verder in wijzerzin.

Wat moet je doen als het je beurt is?

1) verplaats en /of slaan.
Verplaats één van je kaarten, die op dit ogenblik op het speelbord liggen, naar een onbezet vakje of naar een vakje dat door een tegenstander bezet is. Wanneer je op een vakje terecht komt dat door een kaart van een tegenstander bezet is neem je deze kaart in ontvangst (het slaan van een kaart). Plaats al de genomen kaarten omgekeerd op een gezamenlijke aflegstapel. In geval dat je tijdelijk geen kaarten op het speelbord liggen hebt of indien al je kaarten geblokkeerd zijn waardoor je onmogelijk kunt bewegen of iets kunt wegnemen ga dan naar je "versterkende fase " van je speelbeurt.

2) versterken
Vul alle open vakjes in je kamp op met kaarten uit je hand. Je mag dit slechts doen wanneer je aan beurt bent, en dan nog enkel nadat je de verplaats en /of slaan fase hebt uitgevoerd. Heb je onvoldoende kaarten in je hand dan worden de overig lege vakjes in je kamp opgevuld met kaarten van de omgekeerde reservestapel. In deze fase is het bewegen niet meer toegestaan.

3)Aanvullen
Zolang de reservestapel het toelaat vul je de handkaarten aan tot vier stuks.

Winnaar van het spel.
Bezit de enige overlevende koning en je wint de slag om Bosworth !

Als basisprincipe geldt dat de kaarten in Bosworth zich verplaatsen en slaan net als de schaakstukken die als een silhouet achter de figuren op de kaarten staan afgebeeld. De verplaatsingen en het slaan die verschillen van het schaakspel zijn cursief aangegeven.

Algemene regels van verplaatsing en slaan

• definitie van verplaatsing-
  vooruit of achteruit : beweeg in een rechte lijn van of naar je kamp
  zijwaarts : beweeg in je kamp of parallel met je kamp
  diagonaal : beweeg in een hoek weg of naar je kamp
• met uitzondering van het paard kan geen enkel stuk voorbij of over een bezet vakje springen
• een kaart van de tegenstander sla je wanneer je eindigt op dit vakje. Die kaart wordt weggenomen en op een gezamenlijke aflegstapel gelegd. Het vakje zelf wordt nu bezet door de vanger.
• het bewegen en slaan is toegelaten in en tussen kampvelden
• bewegen is niet toegelaten in de vier hoeken van het speelbord of op een vakje dat met een omgekeerde kaart is bezet
• de volgende regels van het schaken vind je niet terug in Bosworth:
  schaak, en passant slaan, rokeren, pion promotie

Het slaan van de koningen

Koningen worden op dezelfde manier genomen als de andere kaarten op het speelbord en dit door je verplaatsing te eindigen op die kaart (in tegenstelling met schaken daar wordt de koning nooit schaak gezet).
Het slaan van een spelers koning heeft tot gevolg dat het koninkrijk van die speler ten einde is. In een spelletje met twee betekent dit de overwinning van hij die de koning slaat. In een spelletje met 3 en 4 spelers betekent dit :
1. De kaarten van de overwonnen speler worden onmiddellijk van het speelbord verwijderd.
2. De onbezette vakjes in zijn kamp worden opgevuld met omgekeerde kaarten van de aflegstapel. Deze vakjes worden in de rest van het spel niet meer gebruikt. Van zodra er nieuwe vakjes vrij komen in het kamp van de verliezer worden ze eveneens opgevuld met omgekeerde kaarten.
3. Als beloning krijgt de winnaar de koningin van de overwonnene (zelfs indien ze reeds voordien door een andere speler veroverd was). De koningin wordt bij de handkaarten van de overwinnaar gevoegd en komt terug in het spel in de versterkingsfase van zijn of haar beurt. (Indien je vakjes in je kamp reeds allemaal bezet zijn met omgekeerde kaarten mag je één van die kaarten verwijderen om zo plaats te maken om de gevangen koningin weer in het spel te brengen.)

Koning :

• beweegt één vakje in elke richting
• koningen in Bosworth mogen kaarten slaan vanuit hun eigen koninkrijk

Koningin :

• beweegt vooruit, achteruit, zijwaarts of diagonaal om het even hoeveel vakjes

Loper :

• beweegt om het even hoeveel vakjes diagonaal

Toren:

• beweegt vooruit , achteruit of zijwaarts om het even hoeveel vakjes

Paard:

• beweegt in de vorm van een "L" , twee vakjes vooruit gevolgd door een vakje in een 90°- hoek in gelijk welke richting.
• het zijn de enige kaarten waarmee het toegelaten is om over andere kaarten te springen om hun doel te bereiken.

Pion :

• mogen in hun eerste zet een of twee vakjes vooruit bewegen.
• na hun eerste zet bewegen ze slechts een vakje vooruit of één vakje zijwaarts maar dit enkel in de richting van een vijandelijk kampvakje.
• pionnen mogen nooit zijwaarts bewegen in gelijk welk kamp.
• eens het kamp verlaten mogen ze nooit terugkeren.

Pionbeweging bij het slaan van een kaart :

• bij 2 spelers :
  pionnen slaan door één vakje diagonaal te bewegen in de richting van een vijandelijk kamp.

3 of 4 spelers :
pionnen slaan door één vakje diagonaal te bewegen in gelijk welke richting. Na het slaan van de pion mag de zet nooit eindigen in zijn eigen kamp. Met 4 spelers mogen pionnen in hun eerste zet gelijk welke kaart van de tegenstander slaan.

Date Last Modified: 02-12 1998
© Deze pagina is onderdeel van de vzw Vlaams Spellenarchief