Atlantic Star

Auteur: Dirk Henn
Uitgegeven door Queen Games, 2001
Charter de meest geschikte stoomschepen en organiseer op die manier de meest lucratieve rondvaarten op vier verschillende zeeën, voor 2 tot 6 spelers vanaf 10 jaar.

Spelmateriaal

132 kaarten met passagiersschepen
- Elk stoomschip beschikt over specifieke eigenschappen waardoor het enkel voor welbepaalde overtochten in de aangeduide zeegebieden inzetbaar is. Op elke kaart staat vermeld hoeveel punten het schip voor elk van die trajecten kan opbrengen. Is een bepaalde zee niet vermeld, dan kan dat schip daar ook niet ingezet worden omdat het er geen punten kan opleveren en een eventuele bonus verhindert. De "Royal William" is een poststoomboot en geldt als joker. Deze postboot kan op elk mogelijk traject ingezet worden en brengt daarbij steeds één punt op.
  Fig.: De kleur verwijst naar het zeegebied, de letter naar de specifieke route en de getalwaarde geeft de puntenwaarde aan.
24 rondreiskaartjes
- Elke speler beschikt over 4 zo'n kaartjes. Wordt een kaartje geplaatst, dan noteert men daarop de puntenwaarde van de rondvaart.
1 speelbord
- Zodra een rondreis volledig georganiseerd is, komt het bijbehorende kaartje op dit speelbord terecht. Er zijn vijf - d.m.v. het aantal sterren - te onderscheiden klassen te zien. In de meest prestigieuze klasse met 5 sterren zijn de meeste punten te verdienen maar o wee als je daar onderaan belandt. In de laagste klasse daarentegen brengt ook een rondreis met minder sterke boten nog enige punten op.
1 charteragentschap
- Deze maatschappij heeft steeds 4 passagiersschepen in verschillende prijsklassen - waarvan één gratis - in de aanbieding. Wordt een bepaald schip gecharterd, dan schuiven de duurdere schepen volgens de pijltjes op en worden daardoor goedkoper.
6 overzichtskaarten
- Deze kaarten tonen de vier verschillende rondreizen, elk met hun specifieke deeltrajecten en vermelden eveneens het spelverloop.
1 wasco
- Daarmee wordt de puntenwaarde van een rondreis op het passende (afwasbare) kaartje genoteerd.
Speelgeld
- Dit dient om de chartertarieven te vereffenen.
Spelregelboekje

Speeldoel

Elke speler chartert stoomboten om vier verschillende rondreizen te organiseren. Hoe geschikter de boten zijn, hoe meer de passagiers deze rondreizen zullen weten te appreciëren en hoe hoger de puntenwaarden dan ook zullen zijn.
Het uiteindelijke succes hangt niet in de laatste plaats af van de klassen waarin de rondreizen worden geplaatst. De vergelijking met de rondreizen van de verschillende medespelers zorgt in elke klasse voor een rangorde. Deze zal uiteindelijk bepalen wie wint...

Voor je op reis kunt gaan...: de voorbereiding

Leg het speelbord en het charteragentschap naast elkaar in het midden van de tafel. Schud alle kaarten en leg ze als verdekte stapel naast het agentschap.
De bovenste vier kaarten worden van de stapel genomen en open - van 3000 naar 0 Mark - op het bord van de charteragentschap gelegd.
Als startkapitaal ontvangt elke speler bij 4 tot 6 spelers elk 18.000 Mark en bij 2 of 3 spelers, elk 36.000 Mark. Het resterende geld blijft in de bank.
Elke speler kiest een schoorsteenembleem en neemt de bijbehorende overzichtskaart evenals de passende rondreiskaartjes.
Opmerking: De overzichtskaart en de rondreiskaartjes legt elke speler gewoon voor zich neer op tafel. Het geld en de gecharterde schepen daarentegen houdt iedereen voor de ogen van de anderen geheim.
Wordt met z'n tweeën of z'n drieën gespeeld, dan ontvangt elke speler twee sets rondreiskaartjes evenals de bijbehorende overzichtskaarten. In dit geval moet elke speler de verschillende rondreizen twee maal organiseren.
Bij 5 spelers blijft één set kaartjes over, bij 2 en 4 spelers zijn dit telkens twee sets. Deze worden nu door organisatoren van all-in reizen ingezet. Hun waarde is reeds van bij het begin bepaald en wordt onmiddellijk op de kaartjes genoteerd. Deze rondreiskaartjes behoren geen enkele speler toe en worden per zeegebied pas op het speelbord geplaatst zodra een speler daar als eerste een rondreis organiseert (zie ook p. 6). In het begin worden de all-in reizen gewoon naast het speelbord klaar gelegd.
Blijft slechts één set kaartjes over, dan worden volgende waarden ingeschreven:
- Pacific: 30 - Atlantic: 25 - Mediteranean: 20 en Baltic Sea: 15.
Zijn er twee overblijvende sets, noteer dan volgende puntenwaarden:
- Pacific: 28 - Atlantic: 23 - Mediteranean: 18 en Baltic Sea: 13
  Pacific: 32 - Atlantic: 27 - Mediteranean: 22 en Baltic Sea: 17.

Trossen los, het spel begint!

Wie de laatste rondvaart gemaakt heeft, wordt startspeler. De anderen volgen in wijzerzin.
Wie aan de beurt is, mag drie dingen doen. De volgorde daarvan is bepaald en alleen de derde actie is werkelijk verplicht. Van de twee eerste activiteiten mag een speler afzien.
1. Je kunt een krediet van een reeds georganiseerde rondreis opnemen.

2. Je kunt 2.000 Mark betalen om het volledige aanbod stoomschepen bij het charteragentschap te vervangen.

3. Je moet ofwel een nieuw schip charteren ofwel een rondreis organiseren.
Daar je de derde actie niet kunt weglaten, wordt deze als eerste uitgelegd. Hierdoor zal het ook duidelijk worden waarom het interessant kan zijn om het aanbod in het agentschap te vervangen of om een krediet op te nemen.

Het charteren van een schip

Neem één van de openliggende schepen uit het charteragentschap en betaal de overeenkomstige prijs aan de bank.
Opmerking: een schip op het vak '0 Mark' wordt niet erg gevraagd en is daardoor gratis te verkrijgen, alle andere schepen kosten geld.
Het lege veld moet terug opgevuld worden. Alle kaarten op de duurdere velden worden daarom één vak in wijzerzin doorgeschoven. Op het duurste vak wordt dan steeds de bovenste kaart van de stapel gelegd.
Voorbeeld: Iemand heeft het schip van 1.000 Mark gecharterd. De kaart van het vak '2.000 Mark' wordt daardoor naar het vrij gekomen vak geschoven en de kaart van vak '3.000 Mark' wordt naar het vak '2.000 Mark' verplaatst. Daarna wordt een nieuwe kaart op vak '3.000 Mark' gelegd.
Als je aan de beurt bent, mag je steeds slechts één schip charteren!

Hoeveel schepen mag je in de hand houden?

Dit maximumaantal is enkel afhankelijk van welke rondreis je wilt organiseren. Na het uitspelen van alle noodzakelijke schepen voor die rondreis mag je nl. nooit meer dan twee kaarten overhouden.

Een rondreis organiseren

Speel voor elk traject van de rondreis die je wilt organiseren een passend schip uit.
Opmerking: Uit hoeveel deeltrajecten een rondreis bestaat, is op de overzichtskaart te zien. De rondvaart op de Oostzee bestaat uit slechts 3 delen, de reis op de Pacific daarentegen uit 6. Met 7 handkaarten kun je enkel een reis op de Atlantic of in de Pacific organiseren. Bij de andere twee gebieden zouden teveel handkaarten overblijven. Op geen enkel moment kan een speler handkaarten zomaar wegleggen of ruilen. De enige manier om kaarten van de hand te doen, is ze in te zetten bij de organisatie van een rondreis.

Hoe waardevol is een rondreis?

De puntenwaarde van een rondreis wordt als volgt bepaald:
Maak de som van alle vermelde punten op de kaarten die perfect bij elk traject van de te waarderen rondreis passen. Een schip dat voor het ingezette traject niet de juiste kleur vermeldt, geldt enkel als noodoplossing en levert geen punten op.
Voorbeeld: Voor de rondvaart op de Oostzee worden volgende drie stoomschepen ingezet: "Rhea", "Flying Cloud" en "Ten Haff". "Flying Cloud" en "Ten Haff" zijn elk voor een specifiek traject op de Oostzee inzetbaar en brengen daardoor samen 4 + 5 punten op. "Rhea" daarentegen geldt als noodoplossing. Dit schip werd enkel gekozen om op die manier aan de nodige drie schepen te komen waardoor de volledige rondvaart slechts een magere 9 punten oplevert.
Elk schip kan slechts voor één enkel traject van een rondvaart ingezet worden. Daarenboven moet voor elk stuk van de rondreis precies één stoomschip ingezet worden.
Opmerking: Heb je 2 stoomschepen uitgespeeld die op hetzelfde traject ingezet kunnen worden, kan toch slechts één daarvan voor dat traject gebruikt worden. Wanneer de overtollige boot op geen enkel ander traject op die zee punten kan opleveren, dan geldt deze boot enkel als noodoplossing.
Poststoomschepen kunnen op elk mogelijk traject varen en brengen daarbij steeds één enkel punt op. Hierdoor gelden ze nergens als zuivere noodoplossing.
Zijn alle trajecten van een rondreis van gepaste schepen voorzien, dan wordt een bonus toegekend. De waarde daarvan wordt vermeld op de overzichtskaart.
Opmerking: Een rondreis brengt evenveel bonuspunten op als het aantal kaarten dat voor die rondvaart noodzakelijk is. (B.v. 3 bonuspunten voor de Oostzee)

Voorbeeld: Een rondreis op de Oostzee wordt met "Thetis", "Kreios" en de "Royal William", een postschip als joker, georganiseerd. "Kreios" kan op het traject Stockholm-Kiel (C) ingezet worden. "Thetis" kan op twee verschillende trajecten varen (C en A) maar natuurlijk slechts op één tegelijk. Daar "Kreios" op C vaart, wordt "Thetis" op traject A ingezet. Het postschip vaart dan automatisch van St.-Petersburg naar Stockholm (B) op het overblijvende traject. Bij de 6 punten die de rondvaart oplevert, worden ook nog eens 3 bonuspunten opgeteld omdat er geen enkel schip als noodoplossing werd ingezet. Hierdoor komt de totaalscore voor deze rondvaart op 9 punten.
Noteer nu de behaalde score in het bovenste vakje van het betreffende rondreiskaartje.
Opmerking: Na het bepalen van de waarde van een rondvaart, worden alle ingezette kaarten opzij gelegd. Deze kaarten worden verder niet meer gebruikt in het spel.

In welke klasse vind de rondreis plaats?

De speler die als eerste een rondreis voor een bepaald gebied kan organiseren, mag uitkiezen in welke klasse deze zal plaatsvinden.
Opmerking: Voor welke klasse je uiteindelijk kiest, hangt af van hoeveel risico je wenst te lopen. In de 5-sterren-klasse zal de puntenwinst veel groter zijn als je rondreis een hoge waarde heeft. Bekleedt je echter aan het eind de laatste plaats, dan scoor je helemaal niets. In de 1-ster-klasse brengt een minder waardevolle rondreis daarentegen wel nog enige zegepunten op, de beste rondvaarten in die klasse scoren daar echter weinig punten.
Leg daarna het ingevulde rondreiskaartje op het bovenste vakje van de gekozen klasse.
Alle rondvaarten in deze zee worden later in dezelfde klasse ondergebracht. Na de eerste rondreis in een zeegebied ligt dus voor iedereen de bijbehorende klasse vast.
Voorbeeld: Als iemand als eerste zijn rondvaart in de Middellandse Zee plaatst in klasse 3, dan worden ook alle volgende rondvaarten in dit zeegebied in deze klasse geplaatst.
Alle volgende rondvaarten worden in de overeenkomstige klasse volgens puntenwaarde gesorteerd.
Opmerking: Aan geen enkel zeegebied worden twee verschillende klassen toegekend. Daar er vijf verschillende klassen zijn maar slechts vier zeegebieden bevaren worden, blijft bij elk spel een bepaalde klasse over. De op het speelbord gedrukte puntenwaarden worden aan het eind over de spelers verdeeld.

Voorbeeld: Anke heeft haar rondreis op de Middellandse Zee met waarde 19 in de 4-sterren-klasse geplaatst. Daar dit voor dit voorbeeld de eerste rondvaart op die zee was, ligt haar kaartje op het bovenste vakje. Bert kan betere schepen voor zijn vaart op de Middellandse Zee charteren en bekomt een totaalwaarde van 23 punten voor zijn rondvaart. Omdat zijn rondvaart waardevoller is dan deze van Anke, komt zijn plaatje op het bovenste vakje en schuift het kaartje van Anke een vakje omlaag.
Bij gelijkwaardige rondvaarten, wordt de laatst ingerichte rondvaart steeds op het vak onder de reeds aanwezige rondreis met die puntenwaarde gelegd.

Organisaties van all-innreizen

Indien er all-innreizen georganiseerd worden in het spel, dan worden de kaartjes van deze organisaties steeds op het speelbord geplaatst op het moment dat iemand als eerste een reis in een zeegebied organiseert.
Opmerking: De rondreiskaartjes van een all-innreis worden voor elk zeegebied pas op het speelbord gelegd nadat de eerste speler een rondreis voor dat zeegebied organiseert. Deze speler geeft aan in welke klasse zijn rondreis plaatsvindt en legt dan eerst de kaartjes (één of twee) van de all-innreis voor dat gebied op de bovenste vakjes. Pas daarna wordt het rondreiskaartje van de speler zelf op de juiste plaats in de gekozen kolom gelegd. Bij een gelijke puntenstand gaat de all-innreis op deze manier altijd voor. Enkel als iemand een betere reis kan organiseren dan de all-innreis, kan hij de eerste plaats in deze categorie innemen.

Krediet opnemen

In de loop van het spel zal je geldvoorraad voortdurend slinken. Als je aan de beurt bent heb je dan nog volgende speelmogelijkheid (let wel op de volgorde van de verschillende acties!):
Als je extra geld wilt ontlenen, dan kun je als eerste actie van je speelbeurt een krediet opnemen voorzover je reeds een rondreis hebt afgewerkt.
- Van elke eigen rondvaart kun je slechts één keer geld opvragen.
  Opmerking: Ook als je (bij twee of drie spelers) een bepaalde rondreis twee keer organiseert, kun je slechts op één van beide geld opvragen.
- Per rondreis kan maximaal 10.000 Mark opgenomen worden.
- De grootte van het krediet kan de totale waarde van een rondvaart nooit overschrijden.
  Voorbeeld: Heeft je rondreis slechts een waarde van 8 punten, dan kun je maar maximaal 8.000 Mark voor die rondvaart opnemen.
- Per speelbeurt kan een speler deze actie slechts één keer doorvoeren.
Per 1000 Mark opgenomen krediet, daalt de waarde van de rondvaart met 1 punt. De nieuwe puntenwaarde wordt dan in het onderste vakje van het kaartje genoteerd en overeenkomstig deze nieuwe waarde op de juiste plaats in de kolom gelegd.
Voorbeeld: In de 4-sterren-klasse met de rondreizen op de Middellandse Zee ligt op de eerste plaats een rondvaart met een waarde van 23 punten, gevolgd door reizen van 19, 15 en 11 punten. Bert heeft echter geld nodig en neemt van zijn rondreis van 23 punten 8.000 Mark krediet op. Hierdoor herleidt hij de puntenwaarde van zijn rondvaart naar 15 en zakt zijn rondreiskaartje naar de derde plaats (net achter het andere kaartje van 15 punten). Het kaartje met de rondreis van 19 punten komt nu op de eerste plaats.
Het bedrag van het opgenomen krediet wordt door de bank uitbetaald.
Opmerking: Daar het in dit spel niet om geld maar wel om roem en eer gaat, kunnen kredieten niet terug betaald worden. Zit je na de organisatie van je eerste rondvaart reeds in geldnood, dan heb je miserabel gespeeld. Het is dus goed om op voorhand een strategie te bedenken. Probeer in dit geval je medespelers maar te overtuigen om het spel opnieuw op te starten...
Zodra in een bepaalde categorie alle rondreizen georganiseerd zijn, kan niemand nog in die klasse krediet opnemen.
Met andere woorden: Als in een bepaalde kolom alle vakjes bezet zijn, dan kan niemand nog geld opnemen in die klasse.

De schepen in het agentschap wisselen

Bevalt het aanbod aan schepen in het agentschap je in geen geval, dan kun je als tweede actie 2000 Mark aan de bank betalen en het volledige aanbod van de chartermaatschappij wegnemen en op een open aflegstapel leggen.
Opmerking: Je moet werkelijk alle aanwezige schepen wegnemen, je mag er niet een of andere van laten liggen.
Aansluitend neem je de vier bovenste kaarten van de neemstapel en leg je ze - beginnend bij het vak van 3000 Mark - in de aangegeven volgorde op de vier vakken van het agentschap.
Als je financiële toestand dit toelaat, dan mag je deze actie meermaals in dezelfde beurt doorvoeren. Er moet wel steeds eerste 2000 Mark betaald worden.
Is de neemstapel opgebruikt, dan wordt de aflegstapel geschud en als nieuwe neemstapel gebruikt.

Het spel is afgelopen!

Nadat alle rondreiskaartjes op het speelbord liggen, is het spel ten einde.
Bij 4 tot 6 spelers hebben alle spelers dan elk vier rondreizen georganiseerd, bij 2 en 3 spelers zijn dit er telkens acht.
Opmerking: Hier heeft elke speler dan de kans om bij zijn tweede organisatie zijn eerste te overtreffen.
Tel voor elke speler de puntenaantallen samen die telkens links van zijn rondreiskaartjes op het speelbord gedrukt staan.
Opmerking: De puntenwaarden die tijdens het spel op de rondreiskaartjes genoteerd werden, zijn enkel van belang geweest voor het bepalen van de volgorde van deze kaartjes in elke kolom en hebben geen betekenis meer voor de eindafrekening.
Wie de meeste punten bezit, wint.
Behalen meerdere spelers evenveel punten, dan wint de speler die nog over het meeste geld beschikt.